De deuren van zorginstellingen mogen weer langzaam open. Ouderen worden weer bij elkaar gebracht en de eetmomenten zullen weer (deels) gezamenlijk gaan plaatsvinden. Daar zijn wij heel blij om! Bij veel zorginstellingen zal dit vooral in de beginfase gepaard gaan met strenge maatregelen, beperkt contact en aangepaste processen. Dat is ook nodig om de veiligheid van de bewoners, bezoekers en het personeel te waarborgen. Echter, door al deze maatregelen zou de focus op de gastvrijheidsbeleving in de vergetelheid kunnen raken. 

gast·vrij (bijvoeglijk naamwoord, bijwoord)

1 gul in het ontvangen van gasten

Volgens Van Dale is de definitie van ‘gastvrij’ het gul zijn in het ontvangen van gasten. In deze tijden lijkt het misschien moeilijker om gastvrij te zijn, toch is het juist nu extra belangrijk. Bij ZorgOber is gastvrijheid wie we zijn en wat we doen, daarom geven we in dit artikel 6 tips over hoe je gastvrij kan blijven ten tijde van Corona.  

1. Een gastvrij ontvangst zet de toon voor de gastvrijheidsbeleving

Volgens Bianca Wester van Wester & Van Doorn begint gastvrijheid met de letterlijke ontvangst van een gast, het welkom heten. Voor sommige bewoners zal het voedingsmoment sterk veranderd zijn, dit gaat gepaard met onzekerheid. Stickers, geschreven instructies, looproutes etc. zijn voor ouderen lastiger te begrijpen. Het overgrote deel van de ouderen heeft hierbij ondersteuning nodig. Daarom is een gastvrij ontvangst, het geven van duidelijke instructies en het helpen van bewoners om de situatie te begrijpen essentieel in het waarborgen van gastvrijheid in tijden van Corona. Gastvrijheid strekt verder dan alleen het ontvangst van gasten, het gaat om het gevoel dat je hen geeft. Maak oogcontact en geef de bewoners een warm gevoel!

2. Lach, maak een praatje en toon interesse: op 1,5 meter afstand

De kern van gastvrijheid is voor ons oprechte aandacht en interesse tonen in een ander. Dit kan door een praatje te maken en vriendelijk te lachen. Een ander op zijn gemak laten voelen is voor ons zeker een manier om de gastvrijheidsbeleving te verhogen. De Corona crisis maakt deze aspecten niet onmogelijk. Ook op 1,5 meter afstand kan je samen een gezellig praatje maken, mensen aan het lachen maken, en bewoners leren kennen, eventueel met gastvrije mondkapjes, bedacht door cateraar Van der Linde. 

 

gastvrije mondkapjes

Afkomstig van: https://gastvrijmondkapje.nl/ 

3. Blijf de focus houden op persoonlijke aandacht

Door het virus zijn uitjes niet mogelijk, daarom is het nu de aandacht voor de kleine, alledaagse wensen en behoeftes die het echte verschil kunnen maken. Zo heeft zorgorganisatie Topaz samen met kenniscentrum Leyden Academy het ‘leefplezierplan’ bedacht, speciaal voor de ouderenzorg. Het belangrijkste doel van het leefplezierplan is om tegemoet te komen aan de persoonlijke wensen en verlangens van de bewoners. Door het maken van een collage door de bewoner en verzorger komen zorgverleners meer te weten over wat de bewoner nu belangrijk vindt. Voor het eetmoment kan dit leefplezierplan gebruikt worden door bijvoorbeeld het lievelingseten van de bewoner te serveren, of bepaalde gewoontes en rituelen toe te passen die mensen prettig vinden. Hoe gastvrij is het als je van te voren al weet hoe de bewoner de koffie of thee graag drinkt. Ondanks de Corona crisis zijn dit soort dingen nog steeds mogelijk. 

“Bij Gastvrijheid gaat het erom dat een gast jou als gastvrij ervaart en zich comfortabel voelt” – Stijn Hotke, mede-eigenaar ZorgOber

Ook hangt gastvrijheid in tijden van Corona nu veel meer samen met andere aspecten zoals veiligheid en een sterke samenwerking tussen de gastvrijheidsmedewerkers en het zorgpersoneel.

4. Geef een gevoel van veiligheid door een subtiele nadruk op hygiëne. 

Wat nu belangrijker is dan ooit, is het geven van een gevoel van veiligheid. Een deel van de ouderen in de zorginstellingen heeft goed door wat de Corona crisis inhoudt en maakt zich zorgen. Volgens Bianca Wester kunnen deze zorgen grotendeels weggenomen worden door subtiel de nadruk te leggen op het hygiënisch te werk gaan. Bijvoorbeeld het wassen van handen in het zicht van de bewoners, menu’s printen op een wegwerp placemat of na ieder bezoek de tafel schoonmaken geeft een signaal van een veilige omgeving. Echter moet er wel op worden gelet dat er geen angst wordt gecreëerd door overmatige hygiëne maatregelen. Voor het deel van de bewoners die de huidige situatie niet begrijpt zou dit juist een gevoel van onrust kunnen veroorzaken. Voor dat deel zal het het gevoel van veiligheid verhogen als je benoemt wat je gaat doen, voordat je het doet. Dan weten de bewoners wat er gaat gebeuren en wat er van hen verwacht wordt. 

5. Zorg voor een samenwerking tussen de zorg en het gastvrijheidspersoneel

Volgens ZorgVisie was een integrale aanpak al belangrijk in het bieden van de ultieme gastvrijheidsbeleving. Daarmee wordt onder andere bedoeld: het samenwerken van verschillende afdelingen binnen een organisatie. Het zorgpersoneel staat al dicht bij de mensen; zowel fysiek als emotioneel. In veel zorginstellingen wordt het zorgpersoneel al intensief betrokken bij het eetmoment, dit kan alleen nog maar uitgebreid worden. Waar gastvrijheidsmedewerkers zoveel mogelijk afstand bewaren, kan het zorgpersoneel een helpende hand bieden aan tafel en zo bijdragen aan de gastvrijheidsbeleving van de bewoners. Bijvoorbeeld met het eten snijden, het bijschenken van een glaasje water of het gezellig maken aan tafel. Wanneer de hele organisatie meehelpt aan de gastvrijheidsbeleving maken vele handen licht werk. 

6. Geef elkaar de ruimte

Gastvrijheid in de zorg gaat vaak gepaard met aanrakingen: een klopje op je hand van een bewoner, een hand op de schouder, of een geruststellende aai over iemand zijn rug. Kleine dingen die bijdragen aan de gastvrijheidsbeleving. Volgens Jeroen Frerichs, hospitality consultant voor onder andere de Hotel Management school in Maastricht zit gastvrijheid hem nu juist in elkaar de ruimte bieden. Dit zal met name gelden voor bewoners die goed begrijpen wat deze crisis inhoudt. Voor die bewoners geeft afstand houden nu vooral een gevoel van veiligheid en het geeft een beeld af dat we samenwerken om de corona crisis te bestrijden. Voor mensen met dementie zal dit juist averechts werken, hierbij biedt de integrale aanpak met de zorg een oplossing.

 

De uitdaging bij deze 6 tips is dat sommige maatregelen gepaard kunnen gaan met hogere kosten. Ook is elke zorginstelling anders en heeft elke doelgroep een andere behoefte: gastvrijheid blijft dus maatwerk. Heeft u nog gastvrije en flexibele medewerkers nodig? Bel ons dan gerust. Meer informatie over de diensten van ZorgOber vindt u op onze over hier.

Of bel direct voor een afspraak! 076-2600007

Sinds kort ondersteunen wij zorginstellingen ook als bezoekersregisseur. Onze ZorgObers ontvangen de bezoekers, leggen ze de richtlijnen uit en verwijzen ze naar waar ze moeten zijn. Zo dragen wij ook ons steentje bij aan een maximaal gastvrij ontvangst voor bezoekers! 

 

In de afgelopen jaren is de woonvorm kleinschalig wonen voor ouderen sterk gegroeid. Ondanks kritiekpunten die door verschillende partijen worden genoemd, draagt deze woonvorm enorm bij aan de kwaliteit van leven van ouderen met dementie. Laten we eerst dieper ingaan op wat deze woonvorm precies inhoudt, en ons focussen op de belangen voor de cliënt. 

 

Wat is kleinschalig wonen?

First things first. Wat is kleinschalig wonen nou eigenlijk? Kleinschalig wonen is een woonvorm waarbij zo goed als mogelijk een huiselijke sfeer wordt gecreëerd. De bewoners, meestal tussen de zes en de acht personen, hebben een eigen kamer met eigen spullen en delen de gemeenschappelijke keuken en woonkamer. Hier kunnen ze gezamenlijk koken, activiteiten ondernemen of even rustig de krant lezen. In feite worden de bewoners ‘huisgenoten’. De focus op deze woongroepen ligt niet op de behandeling of het genezen van ziektes, maar op het wonen en welzijn. Hierbij is het belangrijk dat er geschikt personeel is op de woongroep. Van zowel vrijwilligers, het zorgpersoneel, als eventuele uitzendkrachten wordt verwacht flexibel te zijn en de bewoners centraal te stellen. In veel gevallen zijn deze kleinschalige woongroepen ingericht voor demente ouderen. 

 

Verhuizen naar een zorginstelling

Voor veel ouderen is de stap om vanaf thuis naar een verzorgingshuis te verhuizen groot. Uit onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam blijkt dat factoren zoals de huidige leefomgeving, eenzaamheid, gezondheid en kwaliteit van de sociale omgeving een rol kunnen spelen in waarom ouderen naar zorginstellingen verhuizen. Vaak gaat verhuizing gepaard met weerstand. Een reden daarvoor is dat er soms sprake is van een negatief beeld van een verpleeghuis. Wel wordt er aangegeven dat verzorgingshuizen meer extra voorzieningen hebben dan kleinschalige woonvormen. In sommige gevallen klopt dit, hoewel een groot aantal zorginstellingen naast de gewone zorg ook een kleinschalige woonvorm aanbiedt. In dit geval kunnen de bewoners leven in de woonkamers, en eventueel gebruik maken van de faciliteiten van de zorginstellingen. Een andere reden waarom de stap naar een verzorgingshuis groot is, is het niet willen verlaten van de vertrouwde omgeving. Kleinschalige woongroepen spelen in op deze weerstand. Een essentieel aspect bij deze woongroepen is namelijk dat de omgeving, gezichten, en activiteiten vertrouwd voelen en herkenbaar zijn, waardoor mensen ondanks grote veranderingen toch een gevoel van thuis zijn hebben.

 

Dagbesteding op de woonkamers

Doorgaans wordt er beweerd dat er in deze woonvorm niet genoeg activiteiten worden georganiseerd, omdat er minder kennis is op het gebied van dagbesteding, en de ziekte de mensen vaak beperkt in de activiteiten waar ze aan deel kunnen nemen. Zoals eerder genoemd is één van de belangrijkste aspecten van het kleinschalig wonen de herkenbaarheid. Waaronder herkenbaarheid van activiteiten. Doordat een gewone thuissituatie wordt nagebootst kunnen de bewoners nagenoeg de hele dag activiteiten ondernemen die hiermee in overeenstemming zijn. Van simpele dingen zoals de krant lezen, of de vaatwasser uitruimen, tot het helpen bij koken en de was opvouwen. Het personeel kent de mensen goed, en kan daarom de activiteiten aanpassen aan de beperkingen van de bewoner. Ook wordt er soms gebruik gemaakt van technologische snufjes die de zintuigen prikkelen, zodat bewoners die bijvoorbeeld minder kunnen horen of zien, ook aan activiteiten kunnen deelnemen. 

 

Regie in eigen handen

Waarom ook vaak een kleinschalige vorm van wonen geprefereerd wordt, is het feit dat de regie zo veel mogelijk in handen blijft van de bewoners. De bewoners kunnen zelf aangeven wat voor activiteiten ze willen ondernemen en in welke hoedanigheid deze wordt uitgevoerd. Ook heeft de familie een actieve rol. Deze aspecten dragen eraan bij dat de bewoner het gevoel heeft nog een normaal leven te leiden en deel te nemen aan de maatschappij. 

 

“Kleinschalig wooninstellingen hebben vaak een klein team waardoor er vrijwel altijd bekenden aanwezig zijn om de zorg te leveren. Hierdoor kennen de medewerkers de bewoners ook beter” – Cynthia Reindersma-Kat 

 

Wonen en welzijn

Een kenmerk van kleinschalig wonen is dat de focus ligt op wonen en welzijn, wel is er altijd zorgpersoneel aanwezig. Door de kleine hoeveelheid bewoners is er meer tijd en persoonlijke aandacht. Hierdoor ontstaat er een versterkt sociaal contact met het zorgpersoneel. Ook is het contact met medebewoners intensiever. Dit sluit aan op de zorg trends voor 2020, waarin duidelijk wordt dat de focus in de zorg steeds meer komt te liggen op maatwerk en individuele behoeftes. Deze factoren dragen niet alleen bij aan de kwaliteit van leven en het woonplezier van bewoners, maar ook aan dat van de medewerkers. 

 

ZorgObers op de woonkamers

Hoe belangrijk maatwerk en individuele behoeftes voor bewoners zijn is bij ZorgOber bekend. Zo is ZorgOber in de zomer van 2018 een project gestart in samenwerking met Thebe IJpelaar op twee afdelingen voor kleinschalig wonen. De ZorgObers die daar over de vloer komen hebben affiniteit met de zorg en ervaring met dementie. Zij ondersteunen de zorgverleners door de woonzorg-taken uit handen te nemen. Dit kunnen huishoudelijke taken zijn zoals het schoonhouden van de keuken, maar misschien nog wel belangrijker zijn de welzijnstaken die ZorgObers overnemen: het vermaken van de bewoners door het zingen van een liedje, samen gezellig koken of afwassen, of bijvoorbeeld iets knutselen. De ZorgObers die op deze huiskamers komen kennen de bewoners en hun wensen goed. Hierdoor wordt de persoonlijke aandacht vergroot en hebben de zorgverleners meer tijd voor de zorgtaken. Win-win dus! 

 

Waarom kleinschalig wonen dus bijdraagt aan de kwaliteit van leven? Het personeel op deze woonkamers is bekend met de bewoner en hun ziektebeeld en hebben tijd en aandacht om hiermee om te gaan. Maar het belangrijkste is dat dementerende ouderen hun laatste levensfase kunnen doorbrengen in een herkenbare huiselijke sfeer, waar de focus niet ligt op het ‘beter’ maken, maar op het welzijn van de bewoner. 

 

Geïnteresseerd geworden in flexibele en gastvrije medewerkers voor in de zorg? Meer informatie over de diensten van ZorgOber vindt u op onze over ons pagina.

Of bel direct voor een afspraak! 076-2600007

 

 

Bronvermelding

Bakker, T., Kluijver, B. & Van Wijngaarden, B. (2007, November 22). Feiten over kleinschalig wonen. Nursing. https://www.nursing.nl/feiten-over-kleinschalig-wonen-tvvart100013w/

De Bakker, T. (2019, Februari 1). 7 trends die de zorg in 2020 ingrijpend veranderen. Wortell. https://www.wortell.nl/assets/uploads/2018/08/Trendrapport-7-trends-in-de-zorg.pdf

Dementie.nl (n.d.). Impact opname verpleeghuis op je naaste met dementie. Dementie.nl https://dementie.nl/impact-partner/impact-opname-verpleeghuis-op-je-naaste-met-dementie

Dementie.nl (n.d.). Kleinschalig wonen. Dementie.nl https://dementie.nl/verpleeghuiszorg/kleinschalig-wonen

Dokters van Morgen (2018, December 20). ‘Woongroep voor ouderen laat vaak te wensen over’. Avrotros. https://zorgnu.avrotros.nl/nieuws/item/woongroep-voor-ouderen-laat-vaak-te-wensen-over/

Lambregste, C. (2018, December 13). Waar ligt de grens bij kleinschalige woonvormen. Landelijke Huisartsen Vereniging. https://www.lhv.nl/actueel/tijdschriften/artikel/waar-ligt-de-grens-bij-kleinschalige-woonvormen

NOS nieuws (2018, December 20). Zorg in kleine woonvormen ouderen niet altijd goed geregeld. NOS. https://nos.nl/artikel/2264339-zorg-in-kleine-woonvormen-ouderen-niet-altijd-goed-geregeld.html

Reindersma-Kat, C. (2015, November 27). Tips voor het vinden van een kleinschalig wooninstelling. Partisa. http://www.partisa.nl/tips-voor-het-vinden-van-een-kleinschalig-wooninstelling/

Tolkacheva, N. & F. Thomese (2014). Sociale en emotionele factoren bij verhuizingen van ouderen naar een zorginstelling of een aangepaste woonvorm. Vrije Universiteit Amsterdam. 

https://www.lasa-vu.nl/nieuws/documents/vws-rapport-2013-factoren-verhuizingen.pdf

Van den Wijngaart, M. & Witte, R. (2015). Waardigheid, autonomie en bejegening in verpleeghuizen.

ZorgenZ (2019, Februari 25). VWS erkent problemen rond huisartsenzorg in kleinschalige woonvormen. ZorgenZ https://zorgenz.nl/vws-erkent-problemen-rond-huisartsenzorg-in-kleinschalige-woonvormen/

GASTVRIJHEID IN DE ZORG – 5 TIPS OM DE GASTVRIJHEIDSBELEVING TE VERGROTEN Gastvrijheid in de zorg is een ‘hot topic’ op het moment. Gastvrijheid is een beleving, een gevoel. Hoe verbetert u deze beleving?